หน่วยที่ 6 EP.3: เช็คก่อนแชร์ด้วยหลัก PAPA และ PDPA (PAPA Framework & Data Privacy)
  • By Admin
  • 28
  • 8 เม.ย. 2569

หน่วยที่ 6 EP.3: เช็คก่อนแชร์ด้วยหลัก PAPA และ PDPA (PAPA Framework & Data Privacy)

ก่อนจะกดแชร์ข้อมูลใดๆ ลงบนโลกออนไลน์ นักเรียนรู้หรือไม่ว่าเราอาจกำลังละเมิดสิทธิของผู้อื่นอยู่? บทเรียนนี้จะพาไปรู้จักกับ "กรอบแนวคิด PAPA" เครื่องมือ 4 มิติ (ความเป็นส่วนตัว, ความถูกต้อง, ความเป็นเจ้าของ, การเข้าถึง) ที่ช่วยสแกนเนื้อหาก่อนเผยแพร่ พร้อมสรุปสาระสำคัญที่เข้าใจง่ายสุดๆ ของกฎหมาย "PDPA" (พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล) เพื่อให้เราใช้งานอินเทอร์เน็ตได้อย่างปลอดภัยและไม่ทำผิดกฎหมายครับ!

🌍 หน่วยที่ 6 EP.3: เช็คก่อนแชร์ด้วยหลัก PAPA และ PDPA

PAPA Framework & Data Privacy

ในยุคที่เราสามารถส่งต่อข้อมูลได้ด้วยปลายนิ้ว ก่อนจะกด "แชร์" เราควรมีเครื่องมือช่วยเตือนสติครับ วันนี้เราจะมารู้จักกับ หลัก PAPA และกฎหมาย PDPA ที่เปรียบเสมือนเกราะป้องกันตัวเราจากการทำผิดกฎหมายโดยไม่รู้ตัวกันครับ!

🛡️ 1. กรอบแนวคิด PAPA (PAPA Framework)

PAPA คือ แนวทางจริยธรรม 4 ด้านที่เราต้องใช้พิจารณาก่อนเผยแพร่ข้อมูลใดๆ สู่สาธารณะ ประกอบด้วย:

🔒 P - Privacy (ความเป็นส่วนตัว)

ข้อมูลนี้ละเมิดสิทธิส่วนบุคคลของใครหรือไม่? ต้องระวังไม่นำเรื่องส่วนตัวของคนอื่นมาเปิดเผยโดยไม่ได้รับอนุญาต

✅ A - Accuracy (ความถูกต้อง)

ข้อมูลนี้มีความน่าเชื่อถือ เป็นความจริง และตรวจสอบแหล่งที่มาได้หรือไม่? (เพื่อป้องกันการแชร์ข่าวปลอม)

©️ P - Property (ความเป็นเจ้าของ)

ข้อมูล รูปภาพ หรือวิดีโอนี้ ใครเป็นเจ้าของ? มีลิขสิทธิ์หรือไม่? และเราได้ให้เครดิต (อ้างอิง) แหล่งที่มาอย่างถูกต้องแล้วหรือยัง?

🔑 A - Accessibility (การเข้าถึงข้อมูล)

ใครบ้างที่มีสิทธิ์เห็นข้อมูลนี้? เราได้ตั้งค่าความปลอดภัย (เช่น ตั้งเป็นสาธารณะ หรือ เฉพาะเพื่อน) อย่างเหมาะสมแล้วหรือยัง?

⚖️ 2. สาระน่ารู้: PDPA คืออะไร?

PDPA (Personal Data Protection Act) หรือ พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 เป็นกฎหมายที่ให้ความคุ้มครองข้อมูลของเราไม่ให้ถูกนำไปใช้ในทางที่ผิดครับ

📌 ข้อมูลส่วนบุคคล (Personal Data) ได้แก่:

  • ชื่อ-นามสกุล, วันเกิด
  • เลขประจำตัวประชาชน, เลขหนังสือเดินทาง
  • เบอร์โทรศัพท์, ที่อยู่อีเมล, ที่อยู่บ้าน
  • รูปถ่าย, ลายนิ้วมือ, ข้อมูลสุขภาพ หรือประวัติอาชญากรรม

💡 หลักการจำง่ายๆ ของ PDPA:

"จะเอาข้อมูลใครไปใช้ ต้องขออนุญาต (Consent) เจ้าตัวเสมอ และห้ามนำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์จากที่แจ้งไว้เด็ดขาด!"

✍️ มินิควิซ ทบทวนความรู้ EP.3

ทดสอบความเข้าใจเรื่องหลัก PAPA และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

ข้อที่ 1: หลักการ PAPA ในข้อใด ที่เน้นย้ำให้เรา "ตรวจสอบแหล่งที่มาและความเชื่อถือได้" ของข้อมูลก่อนที่จะกดแชร์?

ข้อที่ 2: การนำภาพถ่ายตอนเพื่อนเผลอหรือทำหน้าตาน่าเกลียดไปโพสต์ลงโซเชียลมีเดียโดยที่เพื่อนไม่ยอม ถือเป็นการผิดหลัก PAPA ในข้อใดมากที่สุด?

ข้อที่ 3: กฎหมาย PDPA (พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล) มีจุดประสงค์หลักเพื่อสิ่งใด?

ข้อที่ 4: ข้อมูลในข้อใดต่อไปนี้ ไม่ใช่ "ข้อมูลส่วนบุคคล" ตามความหมายของกฎหมาย PDPA?

ข้อที่ 5: หากนักเรียนนำบทความจากอินเทอร์เน็ตมาทำรายงานส่งครู นักเรียนจะต้องปฏิบัติตามหลัก PAPA ข้อใด เพื่อไม่ให้ผิดจริยธรรม "ความเป็นเจ้าของ"?


แชร์ :

บทเรียนอื่น ๆ